Santosha: de kunst van het is goed zo

Santosha: de kunst van het is goed zo

Sandy Karsten
Sandy Karsten
10 juli 2026
2 min. leestijd

Santosha klinkt als iets wat je uitsluitend oefent in een klooster, met een houten kom en uitzicht op mist.

Het is gewoon een van de niyama's. De persoonlijke gedragsregels uit de klassieke yogafilosofie, de tweede tak van de acht stappen van Patanjali. En het betekent tevredenheid. Maar niet die glanzende, gefilterde tevredenheid van iemand die met een glas rosé op Instagram schrijft hoe dankbaar ze is voor alles.

Nee. Santosha is rauwe tevredenheid. Tevredenheid terwijl de vaatwasser vol staat, je inbox uitpuilt en je collega net voor de derde keer dit jaar wordt gepromoveerd.

Het is de bewuste keuze om te stoppen met jagen op meer.

Dat klinkt simpel. Het is het niet.

We leven in een maatschappij die meer heeft verheven tot morele plicht. Meer bereiken, meer groeien, meer optimaliseren, meer ervaren. Wie tevreden is met wat er is, loopt achter. Genoeg voelt bijna als falen. Iemand die zegt "ik ben er prima mee" krijgt als wedervraag: maar je hebt toch ook ambities?

Santosha zegt: dit is het al.

Niet als berusting, niet als aansporing om je achterover te leunen. Meer als een nuchter ophouden met rennen en even kijken wat er is. Soms stijf. Soms rommelig. Maar ook: het is hier. Het is echt. Het is van jou.

In de yogabeoefening zie je het direct terug. Die drang om verder in een houding te gaan dan je lichaam op dit moment geeft. De vergelijking met de persoon naast je op de mat die er soepeler uitziet. Het gevoel na de les dat je er meer uit had kunnen halen, gefocuster had moeten zijn, eerder had moeten stoppen met die ene houding.

Dat is het tegenovergestelde van santosha. En dat tegenovergestelde is heel menselijk. Maar het is ook vermoeiend.

Santosha vraagt iets eenvoudigs: kijk naar wat er is. Niet naar wat er nog kan, moet of hoort te zijn. Gewoon naar wat er nu is.

Op de mat. In je lichaam. In je dag.

De vraag die santosha stelt is misschien wel de meest confronterende die je kunt krijgen: ben je er al?

Niet "ben je klaar?", niet "ben je af?", niet "heb je alles bereikt?"

Ben je er al?

En het verrassende antwoord is: ja. Al die tijd al geweest.

Neem mee wat resoneert. Laat los wat schuurt. En blijf vooral ademen.

Sandy